Necoclí
Necoclí, Colombia | 4 augustus 2022
Vanuit Montería pakten we de bus naar Necoclí, om de dag erna vanaf daar naar Triganá door te kunnen reizen. De bus vertrok om 11:00 en in alle haast hadden we niet ontbeten, dus we waren erg blij toen locals om 12:30 de bus in stapten om eten te verkopen. De busrit was anders dan anders en daardoor ook erg leuk. We zaten namelijk niet in een luxe touringcar maar in een klein busje waar Colombianen constant in en uit stapten. Ik zat naast een gezellige wat oudere meneer met een sombrero op. Hij probeerde een gesprek aan te knopen maar door mijn gebrekkige Spaans en zijn binnensmondse manier van praten kwamen we niet heel ver. Dan maar lief lachen, knikken en naar voren kijken. Lol. Toen op een gegeven moment alle zitplekken vol waren in het busje, werden er plastic ronde tonnen uit de achterbak gehaald zodat de nieuwe passagiers daarop konden zitten in het gangpad. Toen er een oude vrouw met een baby instapte en de hele bus vol was, wees de man die de tickets en stoeltjes regelde een jongeman aan die plaats moest maken voor deze vrouw. Hij heeft hierna niet meer mogen zitten.
Om 14:00 werden we met het busje bij een of andere drukke weg afgezet en bleken we in Necoclí te zijn aangekomen. Na een wandeltocht van nog geen kwartier kwamen we aan bij het verblijf en konden we meteen inchecken. Net zoals in Montería proefde je ook hier meteen dat het een stuk armer is dan het toeristische noorden. Het voordeel is dat de prijzen om die reden ook weer een stuk schappelijker zijn.
Na het inchecken besloten we meteen het kustplekje te verkennen en tickets voor de boot te scoren die we de dag erna wilde nemen naar Trigana. Toen we aankwamen bij de zee en de plek zagen van waar de boot zou vertrekken, kregen we onverwachts een grote reality check. We zagen zo’n tientallen vluchtelingen in tenten liggen of een tent opzetten. Toen we dit zagen, realiseerden we ons dat het Engelse meisje dat we bij Cerro Kennedy hadden ontmoet, ons al had gewaarschuwd dat er vanaf Capurgana (een plekje naast Trigana, nog dichter bij de grens van Panama) allerlei vluchtelingen de oversteek naar Panama hopen te maken en dwars door de jungle lopen. De eindbestemming is Amerika. De vluchtelingen proberen dus vanaf Necoclí met de boot de oversteek te kunnen maken naar Capurgana en van daaruit te voet de jungle door te steken naar Panama, ook wel bekend als de ‘Darien gap’.
We werden even keihard met onze neus op de feiten gedrukt. Wij waren hier gezellig vakantie aan het vieren en konden zonder na te denken boottickets kopen voor de oversteek, terwijl een enorme groep vluchtelingen op zoek is naar een beter bestaan in Amerika en als onderdeel van de tocht een oversteek moet maken van Necoclí naar Capurgana. Aangezien dit een nogal kostbare oversteek is, moeten ze eerst in Necoclí werk zien te vinden waarmee ze het bootticket kunnen betalen. Heftig… Waar we in Pamplona veel (jonge) mannen zagen die de tocht naar een beter leven te voet afleggen, zagen we hier hele families inclusief jonge kinderen. Vreselijk om te bedenken door wat voor hel die gezinnen zich gaan begeven als ze straks dwars door de jungle moeten in de hoop Panama te bereiken.
Met een dubbel gevoel kochten we 2 tickets voor de boot en wilden bij een van de restaurantjes gaan zitten op het strand, aan de zee. Onderweg werden we aangesproken door een meneer die met ons mee wilde wandelen (? We konden niet goed verstaan wat hij zei) maar toen we niet dezelfde kant op bleken te gaan liet hij ons met rust. We bestelden wat te drinken en een patatje en niet veel later kwam dezelfde meneer aanlopen en vroeg hij of hij bij ons mocht komen zitten. We aarzelden maar knikten en hij ging zitten en begon vragen te stellen. Waar we vandaan komen, wat we in Colombia doen, wat we hier in Necoclí deden. Al snel kwam de aap uit de mouw: hij wilde geld hebben voor een boottocht naar Capurgana. Hij vertelde dat hij Colombiaans is en uit Medellín komt, maar dat hij familieproblemen heeft en nu naar Amerika wilt om een nieuw leven te starten. Hij vertelde nu al even in Necoclí te zijn en te werken bij het laden en lossen van vracht, zodat hij wat geld kon verdienen, maar hij had nog niet genoeg. Gedurende het gesprek probeerden we ons een beetje van de domme te houden en deden alsof we hem niet altijd even goed konden verstaan. Toen hij op een gegeven moment een video liet zien waarop hij op de achterkant van een truck stond en hij vertelde dat hij zo naar Necoclí had gereisd, groeide ons vermoeden dat hij waarschijnlijk ook een vluchteling uit Venezuela is. Het was een stroef gesprek waarin wij niet zoveel zeiden maar wel interesse en medelijden probeerden te tonen. We boden hem wat te eten aan maar hebben het daarbij gelaten. We konden wel een bootticket voor hem betalen, maar wilden we deze man dan liever helpen dan de kinderen die we om ons heen zagen lopen? En wilden we deze tocht wel helpen financieren, gezien de gevaren ervan? Hij bedankte ons en liep uiteindelijk weg. We spreken wel vaker wat lokale mensen omdat ze vaak ook gewoon geïnteresseerd zijn in wie we zijn, maar dit gesprek wilde ik even belichten aangezien ik hoop dat jullie hierdoor ook de wanhoop van de situatie kunnen voelen. Wij werden in ieder geval mede hierdoor weer even bewust van hoe keihard en oneerlijk het leven ook kan zijn.
Toen de man was weggelopen liepen we wat verder langs de kustlijn en strandden neer bij een tentje voor een sapje. Vanaf hier konden we mensen in de verte vanaf de pier zien vissen met stokken. Wellicht Venezuelanen op zoek naar eten? Aan een tafel naast ons zat een groep Colombianen met 2 enorme flessen drank en dure telefoons en gouden sieraden. Op het water zagen we de boten waarin mensen de oversteek maken naar Trigana of Capurgana. We zagen dat 1 boot maar liefst 5 motoren had van in totaal 1500 pk. Ik had hier weinig verstand van maar Niels vroeg zich af waarom die boten zoveel pk (nodig) hebben. Omdat het rood gebied is en ze de bendes moeten kunnen ontwijken? Omdat ze een rol hebben in de smokkel van cocaïne? Omdat ze de politie moeten ontwijken omdat ze illegaal vluchtelingen voor een te hoge prijs naar Capurgana varen? We zullen het niet weten, maar we keken in deze kustplek in ieder geval onze ogen uit. Je voelt en proeft aan alles dat er veel gebeurt.
Na al deze indrukken was het tijd om geld te pinnen en een hapje te eten. We liepen het stadje wat verder in en zagen hier een nette aangelegde wijk met toeristische restaurants. Wat een contrast weer. We besloten uiteindelijk bij een lokale tent wat te eten en gingen daarna rond 19:00 naar het verblijf. We wilden deze avond de vlucht naar huis boeken! Zo’n 4 uur verder was dit door verschillende redenen nog steeds niet gelukt, dus we besloten om 23:30 maar een keer te gaan slapen.
De volgende ochtend vertrokken we om 07:15 naar de pier om de boot naar Trigana te nemen. Opnieuw waren we verbaasd door wat we zagen: het was een drukte van jewelste en dit leken niet alleen (Colombiaanse) toeristen te zijn. We zagen ook weer meerdere mensen die op de vlucht leken te zijn (dit kun je goed zien aan de spullen die ze bij zich hebben) en die ook de boot wilden nemen. Alle namen werden opgenoemd die de boot op mochten. Wij zaten op boot 2 en gingen als enigen bij de stop Triganá eruit. De 2e stop zou Capurgana zijn, waar de helse tocht voor velen zou beginnen. Het gekke was dat veel mensen door het dolle heen leken te zijn op de boot. Ook de mensen die de jungle door moesten. We hebben ons lang afgevraagd of de mensen wel wisten dat ze bij Capurgana afgezet zouden worden, of dat ze denken naar Panama te worden gebracht. Het Engelse meisje had ons namelijk verteld dat er ook veel illegale mensensmokkel gebeurt in dit gebied en dat ze denken een ticket te kopen naar Panama, maar dan uiteindelijk worden afgezet in Colombia en te voet nog de jungle door moeten. Tja. Zoals je merkt kan ik (en Niels) hier lang over praten, maar we zullen het antwoord niet weten. Het heeft in ieder geval veel indruk op ons gemaakt. Met een dubbel gevoel vertrokken we naar ons verblijf in Triganá.