Vrijwilligerswerk en een bijzonder cadeau
San Sebastián, Huehuetenango, Guatemala | 23 december 2023
Afgelopen weekend waren we vrij en hebben we het ervan genomen. Ik had heel erg behoefte aan even wat eigen ruime dus zaterdag ben ik de halve dag in een “koffietentje” gaan zitten. Je gelooft het bijna niet maar zo’n tentje heb je hier dus niet dus het werd uiteindelijk een soort ijszaakje. Hier kon ik er rustig een sollicitatie uit sturen en even op adem komen. Het huis is enorm gezellig met z’n 6’en maar we zitten toch aardig op elkaars lip waardoor ik er graag even uit wilde. Maar dat is dus mooi gelukt!
Zaterdagavond ging Mario nog met de andere 4 vrijwilligers naar Huehue voor een drankje, maar Yaar en ik zijn even rustig thuis gebleven. We hoorden even later dat er voor zondag was afgesproken dat we met Mario om 09:00 zouden vertrekken om de bergen in te gaan. We stonden dus ook braaf om 09:00 met z’n 6’en klaar om te vertrekken. Maar Mario zou Mario niet zijn als hij een keer op tijd zou komen 😁 Hij appte dat het weer tegenviel dus dat hij niet wist of we wel moesten gaan… Het was inderdaad koud en bewolkt maar wij hadden natuurlijk zin om de deur uit te gaan, dus we besloten met z’n 6’en de bus te pakken naar Huehue. Dit was een hele beleving voor het dorp geloof ik om opeens 6 witte lange mensen te zien. Een hele ervaring, voor beide kanten, haha! Vanaf het busstation in Huehue wilden we ‘de ruïnes’ gaan bezoeken. Dit was zo’n uurtje wandelen dus we gingen ervoor! Het was een wat grauwe dag maar het was heerlijk om de benen weer even te strekken en wat meer van (de buitenwijken van) Huehue te zien. Eenmaal bij de ruïnes aangekomen bleek dat deze helemaal niet natuurlijk waren en dat we er als buitenlanders flink voor moesten betalen. Dit vonden we het niet waard dus we zijn gezellig aan de overkant van het park een koffietje gaan drinken.
We pakten weer de lokale bus terug naar het centrum en ontmoetten Mario bij een westerse lunchplek. Hij had zin om toch ook even te komen en had deze plek aangeraden. We zagen al snel dat hier ogenschijnlijk de wat meer rijke Guatemalanen komen. We aten een heerlijk broodje en namen als toetje een crêpe.
Vervolgens nodigde Mario ons uit om nog met z’n auto op ontdekkingstocht door Huehue te gaan. Lees: wij gingen met z’n 6’en op 4 plekken in de auto. Het was inmiddels gaan regenen dus toen we eenmaal bij het centrale plein stonden, uitstapten en nat regenden, besloten we weer naar huis te gaan. Wel met uiteraard eerst een ronde steen, papier, schaar want voor 30min ging Mario ons niet met z’n 6’en in de auto rijden. Yaar en ik hadden geluk en we mochten beiden mee terugrijden. Simon en Chloé mochten met de bus. Eenmaal thuis trokken Yaar en ik ons opnieuw even terug om nog wat op te kunnen laden voor de laatste dagen hier.
De dag erna was onwijs druk maar erg leuk. ‘s Ochtends kwam er een groep van zo’n 40 vrouwen voor een workshop naar AMRIS. Door AMRIS werd voor hen ontbijt en lunch geregeld. Aangezien vrijwel alle vrouwen hier meerdere kinderen hebben, nemen ze altijd de kleinsten mee naar AMRIS. Dit betekende dat de 40 vrouwen in totaal 49 (!) kids bij zich hadden. Dat werd mooi onze taak 😄 We hielpen ‘s ochtends mee in de keuken en spendeerden vervolgens zo’n 4 uur met de kids. Ook nu waren de kinderen relatief rustig en vond ik het bijna (let op, bijna) leuk om samen te kleuren, kleien en spelletjes te doen. De kids waren wel echt enorm lief en maakten ook cadeautjes voor ons in de vorm van klei. Ik kreeg de naam Yuyi en vervolgens rozen… Heel aandoenlijk. Om 12:30 was het tijd voor de lunch en mochten wij ook aansluiten bij de groep. De workshop was opnieuw in mam dus we konden het verhaal niet volgen, maar het was heel bijzonder om te zien dat de vrouwen letterlijk opstonden voor hun rechten. Ik zag vrouwen zacht door de microfoon spreken, kwetsbaar durven zijn, en vervolgens worden bijgevallen door de rest van de groep. Ondanks dat ik niet kon verstaan wat er werd gezegd, kon ik duidelijk voelen hoe sterk deze vrouwen waren en hoe ze elkaar ook versterkten in de workshop. Heel bijzonder om te zien.
Die avond waren we uitgenodigd door Anastasia, de oprichtster van AMRIS, om bij haar thuis een koffietje te komen drinken. We moesten er stiekem een beetje om lachen want niemand van ons drinkt ’s avonds koffie… Maar we konden de uitnodiging uiteraard niet afslaan. En dat wilden we ook niet! Dus we zaten vervolgens braaf om 19:30 allemaal aan een bakkie. Het voordeel is dat de koffie hier niet zo sterk is dus we hebben gewoon prima kunnen slapen 🙂 Anastasia vertelde ons deze avond nog meer over AMRIS. Ze vertelde dat er tijdens het huidige project aandacht wordt gefocust op het geven van een stem aan de vrouwen. Bijzonder dat we dat die middag nog hadden gezien. Ze benoemde nog specifiek dat de vrouwen niet gewend zijn ergens wat van te mogen vinden en hun stem te laten horen, en dat het daarom nog wat onwennig voor ze voelt. Maar man wat is het krachtig als de vrouwen elkaar vervolgens bijvallen omdat ze elkaar zo goed begrijpen.
Na de koffie volgde een recept a la Anastasia: we kregen tortilla’s in de pan gebakken met ei eroverheen. Heel lekker! Als 2e ronde kregen we tortilla’s met kaas en banaan. Ze vertelde dat ze dit recept op de vlucht van Guatemala naar Mexico had ontdekt: dit waren vrijwel de enige ingrediënten die ze toen kon vinden. Haar kinderen vonden het fantastisch en sindsdien is het een veelgegeten maal bij haar thuis. Persoonlijk was dit niet mijn favoriet maar ik kon het moment erg waarderen. Hoe bijzonder is het dat deze wat oudere vrouw haar levensverhalen en -lessen met ons deelt en dat ze zo’n prachtige organisatie heeft opgezet. En dat ze ons gewoon hier in haar huis ontvangt!
Dinsdag was best wel een wat slome dag. Initieel was gezegd dat er die dag ook een bijeenkomst voor vrouwen zou zijn, maar dit bleek op woensdag te zijn waardoor we ons een beetje aan het vervelen waren. We wilden daarnaast ook graag verder gaan met het verven van de wereldkaart, maar aangezien er een select groepje van zo’n 4 vrouwen in die ruimte aan het werk was, ging dat ook niet. Mij kwam deze rust eerlijk gezegd wel goed uit: ik had de volgende dag een sollicitatie staan en had hier nu mooi alle tijd voor om me goed voor te bereiden. Niels hielp hier ook lief mee door zo’n 2,5 uur met me te Teamsen om het internet te testen en uiteraard om elkaar uitgebreid te spreken.
In tegenstelling tot dinsdag was woensdag een enorm drukke dag. Er was weer een bijeenkomst voor zo’n 30 vrouwen die ook weer hun kinderen mee zouden nemen. Ik had die ochtend om 10:00 het online sollicitatiegesprek en had me dan ook na het ontbijt in m’n kamer opgesloten. Na het gesprek bleek dat er gelukkig een stuk minder kids waren dan de vorige keer: nu waren het er slechts 8. We verdeelden de taken onderling tussen foto’s maken, in de keuken helpen en de kinderen vermaken. De bijeenkomst ging deze dag na de lunch nog verder waardoor het vermaken van de kids wat lastiger was. De verveling begon bij zowel hen als bij ons toe te slaan. Het blijft me trouwens ook verbazen hoeveel chips & snoep de kinderen toch eten. Net zoals vorige week kwamen ze al bij binnenkomst binnen met een hele voorraad. Na de lunch was het zelfs tijd voor een 2e ronde. Mario vertelde ons dat ze bij AMRIS heel erg hun best doen deze leefstijl te veranderen door o.a. ontbijt en lunch aan te bieden. Maar goed, zo’n verandering gaat natuurlijk niet van de een op de andere dag dus vooralsnog blijven de snacks nog onderdeel van hun dagelijkse voeding.
Toen de bijeenkomst was afgelopen en we hadden opgeruimd en schoongemaakt, was het tijd voor een fijn me-time moment: ik ging m’n nagels laten doen! Iets na 15:00’en liep ik bij de salon van Lorena naar binnen waar ik, niet overdreven, om 18:00 pas weer naar buiten liep. Ik heb nog nooit iemand zo precies zien werken haha. Maar wat was het een leuke ervaring. Lorena vertelde me over haar familiesituatie. Haar biologische moeder schijnt 11 jaar geleden naar de VS te zijn gegaan in de hoop daar geld te kunnen verdienen voor haar kinderen thuis. Lorena heeft haar in al die jaren niet meer gezien omdat haar moeder als immigrant de VS niet kan verlaten. Daarnaast vertelde ze me dat het haar 15000 quetzales kost (!!! Dat is zo’n €1800) om een juist visum te regelen om haar moeder in de VS op te zoeken. Ik viel zowat van m’n stoel toen ik dat hoorde. Of het klopt is natuurlijk de vraag maar er zal vast en zeker een kern van waarheid inzitten. Sinds het vertrek van haar moeder is een andere vrouw voor Lorena gaan zorgen. Die vrouw is echter vorig jaar overleden en hier heeft Lorena het nog steeds moeilijk mee. Ze vertelde dat ze nu met haar broertje bij haar opa woont en dat ze Kerst niet gaan vieren omdat dat nu op de een of andere manier niet goed voelde nu haar 2e moeder er niet meer is. Ik had erg met haar te doen. Op een gegeven moment vroeg ze aan me of ik sieraden droeg en ik zei haar dat ik het meeste in Nederland had laten liggen. Een halfuur na deze vraag kwam er (ik dacht toevallig) een vrouw binnen die kettingen aan Lorena liet zien om te verkopen. Het is hier de normaalste zaak van de wereld dat allerlei soorten verkopers overal naar binnen lopen om iets te verkopen (tijdens een busrit komen er minstens zo’n 30 langs, geen grap) dus ik keek er niet van op. Lorena bekeek een aantal kettingen en koos er uiteindelijk eentje uit. Ik hoorde haar zeggen dat ze de vrouw later zou betalen waarna de vrouw vertrok. En toen zei Lorena opeens: para tí! En gaf ze de ketting aan mij… Ik wist niet waar ik het moest zoeken en heb wel 10 keer gezegd dat ik het niet kon aannemen, maar ze stond erop en uiteindelijk heb ik het maar heel dankbaar aangenomen. Ze bleek zelf dezelfde ketting te hebben en haar woorden waren dan ook “dat we nu vriendinnen waren en op deze manier verbonden waren”. Ik moest er bijna van huilen. Ik vond het zo onroerend om haar te horen praten over haar geldzorgen en dat ze dan vervolgens zo’n duur cadeau aan me geeft. Ik zal het nooit vergeten. Toen ze na 2,5 uur eindelijk klaar was met m’n nagels en me vertelde dat dat dan 35 quetzales was (€4,50) viel ik zowat van m’n stoel. Na veel tegengestribbel heb ik haar uiteindelijk 100 quetzales mogen geven en ging ik met een bijzonder gevoel de salon uit. De vriendelijkheid van de mensen hier blijft me toch keer op keer verbazen. Zo mooi!
Die avond was het de laatste avond van Yaar en mij bij AMRIS, en hadden we een uitgebreid diner met de andere vrijwilligers en Mario. Simon & Laura hadden als voorgerecht een guacamole- en tonijndip verzorgd, waarna we gezellig een wijntje dronken tijdens de pasta die Yaar en ik als hoofdgerecht hadden gemaakt. Met veel kaas!! Als toetje hadden Bére & Chloé de lekkerste crêpes ooit gemaakt met eigengemaakte ijs ernaast. Wat een feest! Het was weer ontzettend gezellig met elkaar en we sloten de dag af met opnieuw het spel timebomb. Die ga ik denk ik voor volgend jaar op m’n verlanglijstje zetten 🤪 Namens ons 6’en bedankten we Mario voor de bijzondere tijd hier en gaven we hem een mariomuts en een zelfgemaakt boek voor de vrijwilligers, met leuke anekdotes van de afgelopen 2 weken. We zijn er maar 2 weken geweest maar het voelt toch veel langer: deze plek heeft heel veel indruk op ons gemaakt. Ik ben enorm dankbaar voor onze tijd hier.
Donderdagochtend was het tijd om definitief afscheid te nemen. Als afsluiter lieten we samen met de andere vrijwilligers nog een handafdruk met verf achter in de gezamenlijke keuken. Hopelijk vergeten ze ons hier dan ook niet 🙂 Yaar en ik waren van plan om de chicken bus naar Xéla te pakken maar konden spontaan met een collega van Mario meerijden die dezelfde kant op moest. Daar baalden we toch snel een beetje van want we wilden hem tijdens de lange rit op een lunch trakteren, maar hij koos uiteraard een relatief dure plek uit. Ach ja, geeft niks! Yaar en ik verbleven die avond nog 1 avondje samen in Xéla waarna we de ochtend erna samen reisden naar Antigua. Om vervolgens helaas toch ook echt van elkaar afscheid te nemen… Ik reisde door naar Guatemala City om de dag erna net voor Kerst naar huis te vliegen. Yaar bleef nog even in Guatemala.
Wat was het een bijzondere tijd deze afgelopen kleine 2 maanden in Guatemala. Voor m’n gevoel ben ik mezelf hier de eerste weken flink tegengekomen. Ik kon moeilijk landen en mistte thuis heel erg. Maar toen ik eenmaal in Antigua fijne mensen om me heen had én een fijne kamer had, kon ik voor m’n gevoel weer helemaal opbloeien. Het was heerlijk om een soort retreat met mezelf te hebben en te kunnen focussen op sporten, yoga en Spaans. Ik genoot van een heel bijzondere 3-daagse hike en was verrast door de leuke wat lokalere stad Xéla. Om vervolgens keihard in San Sebastián geconfronteerd te worden met de toch wel harde realiteit die hier heerst voor de lokale bevolking. En wat bijzonder was het om dat samen met Yaar mee te maken. Ik reis weer naar huis met een heel dankbaar gevoel. Dankbaar voor mijn tijd hier. En dankbaar voor de mensen thuis. Ik heb heel veel zin om Kerst en Oud en Nieuw met vrienden en familie te kunnen vieren.