Even een update!
Songani, Malawi | 8 november 2025
Het is vandaag zaterdag 8 november en over een paar uur gaan we een mooie bergtocht doen voor een paar dagen. Gister is namelijk onze 9-daagse vakantie gestart! Maar voordat ik jullie deze dagen weer wat meer probeer mee te nemen in de tripjes die we doen, lijkt het me mooi om nog even een update te geven over hoe het hier gaat. Ik ben de laatste tijd wat afwezig en dat is eigenlijk alleen maar met goede reden, want we zitten inmiddels gewoon lekker in een alledaags ritme hier in Malawi!
De afgelopen weken hebben we heerlijk in ons huis gespendeerd. Althans, ik dan met name. Ik werk natuurlijk vanuit huis dus ben in ieder geval maandag t/m donderdag de hele dag thuis. Niels gaat elke dag met de motor naar z’n werk en komt dan rond 17:30 onze tijd weer thuis. Hij geniet altijd van deze rit omdat het een fijne manier is om even wakker te worden en zich te realiseren waar we ons ook alweer bevinden: het mooie, meest vriendelijk maar oh zo arme Malawi. Ik ben daar soms een beetje jaloers op. Ik zit immers behoorlijk geïsoleerd op onze prachtige compound. Begrijp me niet verkeerd, ik ben elke dag weer blij dat we hiernaartoe zijn verhuisd en dat we zo prachtig mogen wonen hier en we altijd stroom hebben en we ons wat meer kunnen terugtrekken samen. Maar in Malosa konden we wel een soort van iets anoniemer over straat omdat ze daar gewend zijn aan Nederlandse artsen in het dorp – hier in Songani zijn we een soort buurtattractie en is het nogal een evenement om de deur uit te stappen. Zo heb ik drie keer een rondje gerend buiten de muren maar inmiddels was de laatste keer alweer 2 weken geleden. Het is namelijk zo’n gek tafereel dat je dan meemaakt. De vorige keer toen ik een rondje wilde rennen kwamen er na 2 minuten opeens 30 kinderen op me afgerend vanuit 3 hoeken. Om vervolgens de volle 35 minuten met me mee te rennen. Heel bijzonder en eigenlijk ook heel mooi. Maar het voelt ook gek en kost me eerlijk gezegd behoorlijk wat energie. Ook als Niels en ik samen op de motor stappen en het dorp uitrijden worden we enthousiast door iedereen uitgezwaaid en nageroepen. Heel bizar. Ik denk niet dat ik er ooit aan zou kunnen wennen.
Ik geloof dat ik het in een eerdere step ook al even had benoemd, maar we hebben hier thuis 4 honden! En een kat. In dit soort landen krijg je die er gewoon ongevraagd bij, haha! Maar dat vinden wij natuurlijk helemaal geweldig. Oetchi is een soort herdershond en is altijd bij ons. Ze ligt de hele dag naast me op de grond als ik aan het werk ben en komt af en toe even naar me toe lopen voor een aai. Als ik moet plassen loopt ze mee naar de badkamer, als ik ga douchen ligt ze daar, als ik me omkleed in de slaapkamer houd ze daar de wacht… het is zo zoet. Echt zo’n lief beest. Maar wel met het enige kritische punt dat ze behoorlijk territoriaal is en het vaak niet leuk vindt als we de andere 3 honden aaien. Oh en ze springt uit enthousiasme ook de hele tijd tegen ons op wat heel lief is maar met haar vaak vieze poten niet altijd wordt gewaardeerd op onze dan nog schone kleding 😃
Naast Oetchi zijn er ook Luna, Carl en Apo. Luna is de kleinste en brutaalste. Als je niet oppast grist ze zo je eten van je bord. Maar ook zij is zo lief. Als we aankomen jankt ze als een blije wolf en dat herhaalt ze de hele dag door als er iets gebeurt wat haar blij maakt. Carl is de stilste maar wilt het liefst geaaid worden. Hij stopt steeds z’n natte snoet tegen ons aan en blijft dat herhalen zodra we stoppen met aaien. En Apo… ach lieve Apo. Apo was eerst het meest op haar hoede en kwam nooit naar ons toe. Maar nadat we haar 1 keertje wat lekkers hebben gegeven blijft ze terugkomen voor eten en aaitjes. Ze is ook het meest geduldig. We geven de honden geen echte maaltijden want de eigenaren hadden gezegd dat de lokale familie daar hier al voor zorgt, maar we geven ze wel vaak een restje van iets van eten dat we over hebben of kipbotjes als we kip hebben gegeten. En dan is het één groot feest en zijn de honden aan het blaffen en janken van blijdschap haha! Oh we gaan ze missen straks…
Aangezien we inmiddels alweer 4 maanden (!) in Malawi zijn, zien we langzaam het weer veranderen. De laatste twee weken van oktober was het héét. Zo heet dat we van ellende niet meer wisten wat we moesten doen. De wind leek een soort sahara wind en bracht eigenlijk alleen maar meer hitte en ook de ventilatoren konden geen verkoeling meer bieden aangezien ze alleen de warmte ronddraaiden. Zelfs het systeem voor de zonne-energie raakte dagelijks oververhit en knalde eruit. Je hoorde dan een harde piep die minutenlang bleef aanhouden tot je het systeem herstartte en deze het met een beetje geluk bleef doen en er niet weer opnieuw uit knalde. Niet altijd even relaxed voor wanneer ik bijvoorbeeld in een meeting zat en het internet er meer stopte 😃 De bizarre temperaturen zorgden helaas ook voor een flinke stijging in het aantal muggen. Waar we ons bij aankomt in (de winter in) dit land verbaasden over het gebrek aan muggen, staan we nu versteld over de bizarre hoeveelheid. Ze komen met tientallen zodra de zon daalt en wachten met minstens 10 muggen sterk naast de ingang van de klamboe om aan te vallen. Met helaas bizar veel succes. Ik overdrijf helaas niet als ik zeg dat we wekenlang elke nacht meermaals wakker zijn geworden van gezoem en weer met zaklamp aan en bril op de muggenjacht startte. Het putte ons oprecht behoorlijk uit want de nachten waren behoorlijk gebroken. De goede nachten slaap die we hier normaliter elke nacht hebben voelen als lang geleden! We hebben het idee dat ze zich onder het bed hebben genesteld toen we bijvoorbeeld een keer het dekbed hadden gewassen en de klamboe een dag omhoog hadden gelaten waardoor ze zich hier toen konden verzamelen en nu hun slag kunnen slaan.
Deze periode van extreme hitte was ook weer een goed moment om opnieuw bewust te zijn van onze privileges. Wij hebben twee ventilatoren thuis en kunnen proberen daar wat in af te koelen. Of we kunnen de motor pakken om wat meer de berg op te rijden richting Zomba Plateau. We doen geen fysiek werk buiten in de brandende hitte en kunnen ons best doen wat verkoeling te zoeken. Heel veel Malawianen hebben deze luxe niet. Hun werk op het land gaat door en zo staan ze om 12 uur in de brandende zon te ploeteren op het land. Het voelt eigenlijk bijna onmenselijk want het is echt niet te doen zo warm. We realiseren ons dan maar weer al te goed hoe hard het leven kan zijn. En oh zo oneerlijk.
Niels is trouwens inmiddels ook weer van afdeling geswitcht! Hij heeft er alweer 8 weken bij de maternity opzitten en is eind oktober begonnen bij de kindergeneeskunde. Hier zit hij in totaal maar 4-5 weken dus z’n tijd hier zit er ook alweer bijna op. Hij is inmiddels ook volop bezig met het public health project dat hij hier voor z’n studie moet opzetten. Hij heeft ervoor gekozen de spoedeisende hulp van St Lukes onder handen te nemen zodat het eindelijk gebruikt gaat worden. Niels zal zorgen dat er zonnepanelen komen zodat ze met zonne-energie straks altijd stroom hebben op de SEH. Dit wordt mogelijk gemaakt door het mooie geldcadeau van het huwelijk van Niels z’n vader en partner waar alle gasten aan hebben bijgedragen! Heel lief en bijzonder. Verder gaat Niels met het maintenance team renovaties aan de kamer van de spoedeisende hulp doen en een short stay bouwen waar 2 patiënten tegelijkertijd tijdelijk opgenomen kunnen worden. Tot slot zit er een stuk onderwijs en training bij waarbij Niels personeel zal trainen in ETAT (triage), BLS en ATLS (trauma opvang) en nog heel veel kleine management dingen maar dit is in grote lijnen hoe het eruit komt te zien.
Gedurende de weekenden hebben we ons zoals elk weekend weer goed kunnen vermaken! We zijn voor de tweede keer een nachtje naar Zomba Forest Lodge geweest. De vorige keer waren we er voor Niels z’n verjaardag en deze keer was Émilie ook gezellig mee. We hebben ons aan een flinke hike omhoog gewaagd en kwamen tot onze verbazing in een van de laatst overgebleven stukken jungle terecht. Prachtig! Toen de gids ons vertelde dat er hier ook luipaarden en hyena’s rondliepen zijn we maar snel doorgegaan. Een ander weekend hebben we heerlijk in Zomba gespendeerd en zijn we lekker kneuterig naar de winkels geweest en gaan lunchen bij Kefi en eten bij Casa Rossa. We hebben een goede mannenzaak gevonden waar Niels echte Clarks en een Lacoste polo voor samen €65 heeft kunnen scoren. Daar werden wij als echte hollanders uiteraard erg blij van.
We zijn ook een dagje de bergen van Zomba ingevlucht en hebben toen eindelijk de bekende Williams Falls gespot. We kwamen erachter hoe heerlijk koel het hier op de berg is en besloten de dag erna terug te gaan om daar in de namiddagzon een paar uurtjes de beentjes te strekken. Geen overbodige luxe met de minimale cardio die we hier hebben aangezien we dus redelijk binnen de muren zitten. We hebben trouwens wel een soort gym bij ons op het terrein met allemaal dumbbells, een yogamatje, een bench en een chess press! Sporten kunnen en doen we gelukkig dus wel genoeg maar de beentjes strekken mag wat vaker.
Het weekend van 23-25 oktober hadden we de luxe om gewoon alweer voor de 3e keer naar Liwonde te gaan. Ditmaal om een keer in een wat luxere tent te verblijven i.p.v. in een dorm. En we hadden geluk want de accommodatie was behoorlijk uitgestorven! Ester, de manager, vertelde ons dat er net voor en na ons enorme groepen waren geweest maar dat het nu toevallig in het weekend rustig was. We kwamen op een vrijdagmiddag aan en besloten toen om zaterdag in de namiddag een safari te doen en wellicht zondagochtend weer. Maar toen we zaterdag om 05:00 wakker werden na een veel te warme slapeloze nacht (zonder fan!!) besloten we toch al een koffietje te nemen en om 06:00 een safari te doen. En wat een geluk want we waren de enige en Brave de gids die kon ons dus heel luxe in z’n eentje rondrijden! We vertelden dat we het liefste een mannetjesleeuw zouden willen spotten en ja hoor… na 1,5 uur vonden we ‘m. Met maar liefst 3 welpjes van <1 jaar! Brave kon heel dichtbij komen en we hebben zo minutenlang in stilte naar ze gekeken. Wat mega bijzonder!! We zagen ook weer olifanten van heel dichtbij en knepen opnieuw in onze handen. Dit zal echt nooit wennen!
Na deze succesvolle safari ochtend besloten we de rest van de dag en de ochtend erna gewoon lekker op het terrein te blijven en niet nog een game drive te doen. Het was dit weekend bloedheet, tegen de 40C, dus we nestelden ons in een voetenbadje en hebben hier uren een boekje kunnen lezen en admin kunnen doen (Niels dan, die heeft altijd admin te doen). We genoten van het heerlijke eten en van het uitzicht vanaf onze veranda. Vanaf deze plek zagen we ook dat er lokale mannen vanaf 07:00 tot 16:30 af en aan met allerlei materialen tillend boven hun hoofd langsliepen. We hoorden ook de hele dag een soort geboor en we vroegen ons af wat ze aan het bouwen waren. Wat bleek: een nieuw huis voor de eigenaar. Het is voor deze mensen natuurlijk volkomen normaal om ook tijdens het hitte seizoen door te werken en zo hun inkomsten te krijgen maar man wat hadden Niels en ik met ze te doen. Het was zó warm!
Tijdens het Liwonde weekend heeft Niels ook héél lief 3 uur besteed aan het heel geconcentreerd en aandachtig knippen van m’n haar! In Blantyre waren we 2 maanden geleden naar de kapper gegaan maar dat was ondanks de gezellige ervaring, haar-technisch niet zo’n succes. En Niels zou Niels niet zijn als hij dat maar even snel snel zou doen dus we besloten er youtube filmpjes bij te halen en m’n haar ook nog eens in laagjes te knippen. En het resultaat! Wow!! Ik zei van tevoren al dat ik dacht dat Niels dit goed zou kunnen maar we waren allebei nog steeds echt onder de indruk van het resultaat. Mocht hij toch niks met z’n tropenopleiding willen doen, niet meer willen klussen aan huizen of auto’s, niet willen tuinieren of koken dan kan hij altijd nog kapper worden.
Nu we alweer 4 maanden in dit fijne land zijn, beginnen we ook langzaamaan te wennen aan het idee dat we over niet al te lang weer naar huis gaan. Het is gek om te merken hoe dat gevoel bij mij in ieder geval steeds verandert. Waar ik bij aankomst in Malawi mega veel zin had in het avontuur en echt niet moest denken aan naar huis gaan, was dat tijdens de Malosa tijd totaal omgekeerd en stond ik zelfs bijna op het punt om toen al te gaan omdat ik zo’n heimwee had naar iedereen en vooral naar ons fijne Peertje. En nu? Nu heb ik heel erg veel zin om weer naar huis te gaan en iedereen weer te zien, maar ook heel veel zin om daarna weer lekker door te gaan en ons te wagen aan een nieuw avontuur. Maar in principe is dat op korte termijn nog even niet de bedoeling hoor. Het idee is dat we in ieder geval nog wel 1-1,5 jaar in Nederland zullen blijven voor we weer vertrekken. Maar goed. Je weet het nooit! We zien wel hoe het leven loopt. 🙂 Het is in ieder geval heel fijn om te merken hoe het leven ons hier samen bevalt. De rust en ruimte. En in zekere zin ook de vrijheid – het motor rijden (dat blijft echt geweldig!!), weekendjes weg kunnen, de bergen in, vrijwel elk weekend kunnen bepalen wat we gaan doen. Maar idealiter vinden we uiteindelijk toch ook een plek waar we als witte mensen misschien iets anoniemer over straat kunnen en waar we idealiter niet altijd als geldbom worden gezien (wellicht is dit een wat idyllische droom maar daar waan ik me graag nog even in).
Het is ook interessant om te merken hoe onze mening over dit land en de mensen blijft veranderen. Aan de ene kant hebben we zo bizar veel respect voor hoe de mensen hier met vrijwel helemaal niks elke dag weer keihard ploeteren om te overleven. In de brandende zon. Straks in de stromende regen. Zonder schoenen. In kleding met gaten. Met een beetje geluk met een inkomen, maar hoogstwaarschijnlijk een inkomen dat gemiddeld niet hoger is dan 100.000 kwacha per maand, wat met de officiële rate €50 is dus nog geen €2 per dag, en waarvan ze maïsmeel moeten kopen dat 80.000 kwacha kost en waar ze misschien net genoeg aan hebben voor een maand. Met veel kinderen. Vaak als vrouw alleen. En ga zo maar verder. Het leven is hier echt keihard en we moeten elke keer weer slikken als we ons dit écht realiseren. Aan de andere kant moet ik ook heel eerlijk zeggen dat we soms ook best wel struggelen met de mentaliteit en werkethiek van sommige Malawianen. Je merkt dat mensen hier werken om geld te verdienen en niet omdat ze er passie voor hebben. Dit merkt Niels met enige regelmaat in z’n werk wat soms behoorlijk frustrerend voor hem kan zijn, want waarom checken ze die ene patiënt nou niet even nog een keer als ze dat wordt gevraagd? Hoezo zitten ze soms uren op hun telefoon op de grond tot ze écht een schop onder hun kont krijgen en wat moeten doen? In de gesprekken met andere Nederlandse artsen of buitenlanders die we soms ontmoeten merken we dat deze frustratie onder meer mensen leeft. Begrijp me niet verkeerd. Deze mentaliteit heeft natuurlijk echt niet elke Malawiaan maar in het algemeen proef je wel dat hier echt een groot cultuurverschil zit tussen Malawi en Nederland.
Als ik eerlijk ben struggle ik de laatste tijd ook wat meer in de omgang met de Malawianen bij wie we op het terrein wonen. Fanny had heel lief aangeboden altijd boodschappen voor ons te kunnen doen als we daar behoefte aan hadden, dus ik heb daar dankbaar al een paar keer gebruik van gemaakt. We geven haar dan steeds een kleine vergoeding. Aangezien we haar en haar familie en de bewakers nog steeds niet echt goed kenden, hadden we haar gevraagd of ze het leuk zou vinden om een donderdagavond met elkaar te eten. Ze reageerde enthousiast en bood aan boodschappen te doen en lekker lokaal eten te maken. Super lief! We maakten samen een boodschappenlijstje en ik gaf haar wat geld ervoor, maar ze benoemde dat het voor de zekerheid wel goed zou zijn als ik wat meer gaf. Dan zou ze in ieder geval genoeg hebben en het restant teruggeven. Uiteindelijk bleek er echter niks meer van het geld over te zijn, maar ze benoemde ook dat ze niks hoefde bij te leggen. Had ze dan precies genoeg gehad? Het was bovendien een behoorlijk bedrag dus het wekte bij ons helaas wat argwaan. We hebben haar er nog een keer naar gevraagd of ze echt alles had opgemaakt en toen ze dat nogmaals bevestigde hebben we het maar gelaten, maar jullie snappen misschien wel dat het gevoel helaas iets minder fijn is dan eerst. En begrijp me ook hierin niet verkeerd. Het gaat ons totaal niet om het geld, maar meer om het gevoel van vertrouwen dat toch een beetje misbruikt lijkt te worden. Dat is wat er niet fijn voelt.
Nou. Het is een flinke update geworden zie ik. Wellicht wat te lang en wellicht zijn jullie allang afgehaakt, maar het is denk ik (hopelijk!) wel even een goed inkijkje in ons leven hier en de gedachten die we hebben en dus ook de gesprekken die we voeren. Het land biedt ons heel veel en daagt ons uit om veel te reflecteren op ons leven in Nederland en op onze kijk op het leven, en daar zijn we heel dankbaar voor!